Afvallen met een prikkie: voor jou een verstandige keuze?
Ozempic, Wegovy, Mounjaro, Zepbound: er is veel te doen over de afvalmedicijnen die tegenwoordig op de markt zijn. Hoe werken ze? En wanneer is het verstandig om er gebruik van te maken?
De nieuwe medicijnen om af te vallen, baseren zich op de werking van lichaamseigen darm-hormonen: GLP-1 en GIP. Het GLP-1 (Glucagon-like peptide-1) is een hormoon dat de darmen afgeven als er eten langskomt. De cellen die dit hormoon maken, zitten aan het eind van de dunne darm (ileum) en zeggen: ‘Luister, wat je net hebt gegeten zit nu in het eind van de dunne darm. Dat betekent dat de vertering op z’n eind loopt en dat je klaar bent met eten. Je bent dus verzadigd en hebt geen eten meer nodig.’
Om dit bericht kracht bij te zetten, doet GLP-1 het volgende: het zorgt voor een vol gevoel. Het zendt signalen naar de hersenen om het hongergevoel te verminderen, zodat we worden gestimuleerd om te stoppen met eten. Als het einde van de vertering in zicht is, wordt de aanmaak van verteringssappen (wat duur spul is) geremd en de natuurlijke beweging van de maag vertraagd, waardoor het laatste restje eten langer in de maag blijft en je je langer verzadigd voelt. Door deze vertraging worden koolhydraten minder snel afgebroken tot suikers, waardoor de glucose minder snel stijgt in het bloed.
Daarnaast stimuleert GLP-1 de afgifte van insuline, maar alleen als het glucosegehalte in het bloed te snel stijgt. Voor mensen met beginnende diabetes mellitus 2 is dit heel prettig. Het helpt aan de ene kant om minder te eten en aan de andere kant houdt het je bloedsuiker laag.
GIP (Glucose-dependent Insulinotropic Polypeptide) wordt afgegeven in het bovenste deel van de dunne darm (duodenum en jejunum). De cellen die het afgeven aan het bloed reageren met name op de aanwezigheid van koolhydraten en vetten in de voeding, vrij snel na het eten van de maaltijd. GIP werkt ook hetzelfde als GLP-1 maar heeft nog meer voordelen. Het zorgt dat vetcellen gemakkelijker hun vetten afbreken en zorgt het ervoor dat de cellen die insuline maken in de alvleesklier hun werk beter kunnen doen.
De voordelen van medicijnen op basis van GLP-1 en GIP
- Je gaat minder eten, dus je valt af, zonder hongergevoel.
- Je suikerspiegel wordt beter in de hand gehouden.
- Het vetcelmetabolisme verbetert door verbetering van de insulineresistentie.
- De vetcel (adipocyt) wordt actiever en gaat z’n opgeslagen vet afbreken en mobiliseren.
- Er is een verbetering van de vetstofwisseling in de lever.
- Deze processen bij elkaar zorgen voor een verlaging van de kans op hart- en vaatziekten.
Deze hormoongelijkende stoffen moeten zo bewerkt worden dat ze trager omgezet worden door de lever, zodat het een medicijn wordt dat een week lang z’n werk kan doen. Het is dus een hormoon-gelijkend medicijn.
Beeld bij de positieve effecten van de combinatie van de GLP-1 en GIP-hormonen. In dit schema aangegeven met het wegovy-medicijn (dec = decrease = verminderen, inc = increase = vermeerdering). (Bron: Fast Weight Loss Injection FDA Approved)
Wel of niet het medicijn gebruiken?
De medicijnen hebben bewezen effectief te zijn zolang je het medicijn gebruikt. Het slagingspercentage is erg hoog: 80% voor semaglutide (GLP-1) en 90% voor tirzepatide (GLP 1 en GLP). Nu vraag je je misschien af: is het ook iets voor mij?
Als je overweegt om een afvalmedicijn gebaseerd op GLP-1 of GLP te gaan gebruiken, zal je eerst moeten weten of een dergelijk medicijn geschikt is voor jou. Is je schildklier extra gevoelig, dan is extra medische aandacht van een specialist nodig. Heb je eerder pancreatitis gehad, ook dan heb je begeleiding door een deskundig arts nodig.
Los daarvan: over de langetermijneffecten van deze medicijnen is nog weinig bekend. Je weet niet of je de kilo’s die eraf zijn gegaan er af blijven als je stopt met het medicijn. Daar staat tegenover dat je er veel gezondheidswinst mee kunt behalen. Als je veel overtollige kilo’s kwijtraakt heeft dat absoluut een positief effect op heel je lichaam.
Wil je stoppen met het medicijn is het belangrijk dat je je leefstijl dusdanig hebt aangepast dat je niet de kilo’s weer aankomt. Ga je op de oude voet verder dan kom je de kilo’s weer aan.
Tot slot: in de media komen verhalen van uitwassen voor. Mensen die zonder begeleiding het medicijn gebruiken en te hoog gaan doseren omdat ze sneller willen afvallen, met heftige bijwerkingen. Het is belangrijk om zorgvuldig om te gaan met dit medicijn.
Tips als je het medicijn overweegt
- Laat je begeleiden door een arts of ervaren therapeut.
- Drink voldoende water voor het afvoeren van je afvalstoffen.
- Je gaat gewend raken aan kleinere maaltijden, dus is het extra belangrijk dat je let op gezond eten, zeker op de lange termijn.
- Afvallen gaat vaak gepaard met spiermassaverlies. Dus je moet werken aan behoud van spiermassa (trainen en sporten) en voldoende eiwitten eten.
- De kans bestaat dat je weer aankomt als je stopt met het medicijn. Je moet goed weten dat je moet wennen aan de nieuwe hoeveelheden en dat dat tijd kost. Neem minstens een half jaar de tijd daarvoor.
Tips als je het medicijn niet wilt gebruiken, maar wél wilt afvallen
Leer beter luisteren naar je lichaam, want het maakt zelf ook deze GLP-1 en GIP-hormonen aan:
- Eet langzaam en met aandacht.
- Kauw goed en volledig.
- Eet groenten in elke maaltijd (ook het ontbijt) en varieer met die groenten, die zorgen voor een vol gevoel en zijn gezond voor de darmbewoners.
- Stop met eten als je voelt dat het genoeg is. Dat is veel eerder dan het moment waarop je ‘vol’ zit.
- Eet geen tussendoortjes.
- Drink voldoende water.
- Zorg voor wisselende ritmes. Soms geen ontbijt, soms wel, soms geen avondeten, etc.
Ik heb deze blog geschreven om je te helpen op basis van feiten een eigen keuze te maken. Veel succes daarmee!