Dit is het laatste deel van de serie 'Je hart en je vaten', waarin je leest over hart- en vaatziekten, hoe ze ontstaan en hoe je met voeding de ziekte zo goed mogelijk voor kunt zijn volgens de laatste wetenschappelijke kennis.
Dit deel gaat juist over hoe je het kunt voorkomen.

Preventie
Gelukkig kun je heel veel zelf doen om ervoor te zorgen

dat je vaten gezond blijven. Door goed voor jezelf te zorgen. Daarbij hoort een ontspannen leefstijl en goed eten.
Lichaam en geest zijn intens met elkaar verweven. Maak je je erg druk dan kun je voelen dat je hartslag toeneemt. Ben je, zonder dat je het weet, constant in spanning omdat je dat bijvoorbeeld gewend bent vanuit je jeugd, kunnen je slagaders daar stijver van worden (er zitten kleine gladde spieren rondom de vaten die aangespannen blijven) waardoor je bloeddruk omhoog gaat. Sta je op je werk langdurig onder druk dan kan je hart daar bijvoorbeeld op reageren door te gaan fibrilleren (een soort van stilstaand trillen in plaats van een goed leegpompen van je hartboezem).

Dit zijn ontzettend lastige patronen. Eerst om te herkennen en daarna om te transformeren. Het vraagt eerlijk zelf-onderzoek en het onder ogen komen van je eigen angsten. Niet iedereen komt hieraan toe en dat hoeft ook niet. Vrijheid is wat dat betreft in het leven ingegoten.
Beginnen met jezelf hierin serieus te nemen en je leefpatroon aan te passen is in ieder geval een eerste hele goeie en relatief gemakkelijk te nemen stap. Dus:
 Goed ademen
 Goed slapen.
 Gezond bewegen.
 Gezond eten (maak een afspraak en kom langs!)
 Stress verminderen (vaak lastiger).
 Eventueel jezelf rustig afvragen welke energie gezien wil worden in jezelf (angst, boosheid, verdriet, schuldgevoel, etc). Meer is niet nodig overigens. Zodra je ziet gaat transformatie vanzelf.

Kun je weer gezonde aderen krijgen?
Dit is afhankelijk van de conditie van je vaten. Verbeteren is heel vaak mogelijk. Weer helemaal in gezonde conditie brengen? Wie weet, de wonderen zijn de wereld nog niet uit.
Maar een heel stuk verbeteren kan wel. En een heleboel voorkomen kan ook.
Dus wat is gezond eten voor je hart en je vaten?

Onverzadigde vetzuren
In ieder geval zullen de onverzadigde vetzuren tot je basis voeding moeten gaan behoren. Basisvoeding is datgene wat je elke 2 weken elke dag eet.
De onverzadigde vetzuren zijn omega3 en omega6 vetzuren (een interessante site hierover is: http://mens-en-gezondheid.infonu.nl/gezonde-voeding/108308-waarin-zitten-plantaardige-omega-3-vetzuren.html, over EPA en DHA).

Omega's
Omega6-vetzuren
Deze vetzuren (bijv linolzuur) krijgen we meestal wel voldoende binnen. Die zit in voornamelijk in plantaardige oliën, zoals zonnebloemolie, raapzaadolie, olijfolie, sojaolie, arachideolie (van pinda's) en in noten en zaden. Deze oliën worden veel gebruikt in de levensmiddelenindustrie (let maar op de ingrediëntenlijst waarbij ze 'plantaardige oliën en vetten' noemen, soms vertellen ze welke olieën maar meestal niet).

Omega3-vetzuren
Deze zitten in vette vis (zalm, makreel, sardine, haring, ansjovis, forel), in lijnzaadolie, hennepolie, raapzaadolie, walnootolie (en dus ook in walnoten), tarwekiemolie en in ei.
De vis maakt 't overigens ook niet zelf aan, dat doen algen en plankton die weer gegeten worden door vissen die gegeten worden door grotere vissen die weer gegeten worden door bijv zeehonden. Zeehonden hebben zo een hoog gehalte aan omega3-vetzuren. Eskimo's hebben geen last van hart- en vaatziekten, hoewel ze vooral leven van het vette zeehondenvlees. Hierdoor zijn de wetenschappers overigens achter het bestaan van omega3-vet gekomen. Dit even terzijde.

Verhouding van omega's
Het gaat overigens in ons voedingspatroon om de verhouding tussen de omega6 en omega3 vetzuren. Idealiter zou dat 6:1 moeten zijn maar dat is tegenwoordig eerder 20:1 (zie mijn andere artikel hierover). Vandaar dat we een inhaalslag te maken hebben in de omega3-vetzuren en daar vaak een periode een extra dosis in de vorm van een supplement van nodig hebben. Weet je van jezelf dat die verhouding al tijden zoek is dan is het slikken van een supplement wel aan te raden, naast het regelmatig eten van vette vis.

Verhitting
Van belang is dat de onverzadigde olie niet verhit wordt. Je vis kun je natuurlijk wel zachtjes bakken en niet te lang, maar lang verhitten en frituren is een ander verhaal. Dat zijn veel hogere temperaturen en dan worden de instabiele omega-vetten omgezet tot transvetten, die weer heel erg slecht zijn voor je vaatwanden. Liever een zacht gekookt ei dan een hard gekookt ei om die reden. Ook raffineren, het 'zuiveren' van plantaardige oliën wat in de levensmiddelenindustrie standaard gebeurt, voegt niet toe aan de voedingswaarde. Het gaat te ver om dit hier te behandelen.

Plaques
In een gesprek met een cardioloog zei ze dat er haar geen product bekend was dat de plaques kon opruimen. Ik heb haar artikelen gegeven van een onderzoek uit Maastricht waarbij ze gevonden hebben dat vitamine K2 in staat is om de plaques achter je bloedvaten op te ruimen. Had ze nog nooit van gehoord en dus was het niet van belang.
Zo gaat dat in de medische wereld. Wat je niet kent kan erg moeilijk waar zijn... En niet alleen in de medische wereld maar dit doen we allemaal in meer of mindere mate! Dus een beetje begrip voor onze medici die echt hun best doen om ons zo goed mogelijk van dienst te zijn.
Als je eenmaal onder de zorg bent van de cardioloog omdat je al wat verder het ziekteproces bent ingelopen dan kun je niet zomaar je medicatie stoppen, want die werkt op meerdere vlakken in je lichaam.

Dit opruimen door vitamine K2 gaat met elke dag een stukje. Net zoals je het opgebouwd hebt. Voordeel is dat je de oorzaak van het probleem aanpakt en niet de symptomen. Je werkt zo dus aan je gezondheid op de langere termijn.

Het voorkómen van plaques is zorgen dat de conditie van je vaatwanden optimaal blijft. Dat doe je door vitaminerijk en vezelrijk te eten en door de onverzadigde vetzuren.

Hoog cholesterol
Hoog cholesterol en met name het lipidenbeeld van je bloed is een van de markers voor een verhoogd risico op hart- en vaatziekten. Zonder verder in te gaan op wat hoog en wat laag is kun je ook zonder statines je cholesterol verlagen. Dat is met rode gist rijst. Het werkt net zo goed als statines in het verlagen van je cholesterol, maar dan zonder de bijwerkingen.
Statines hebben voor cardiologen echter nog de voorkeur omdat ze ook de vaatwanden helpen verstevigen. Dus als je van je cardioloog statines krijgt voorgeschreven dan kun je niet zomaar overstappen op de rode gist rijst.
Als je echter bij een test een uitslag krijgt van hoog cholesterol en er is verder nog niets aan de hand dan kun je wel besluiten om rode gist rijst te gaan slikken. Neem dan ook Q10 daarbij (ubiquinol) want anders ga je je snel moe voelen.

Hoge bloeddruk
Bij een hoge bloeddruk is versoepeling van de aderen van belang. De gladde spieren rondom de aderen staan dan te strak en de vaatwanden zijn wat stug (kan ook genetisch bepaald zijn). Met voeding kun je hier zeker wat aan verbeteren.
De omega3-vetzuren zorgen voor versoepeling van de vaatwanden. Daarbij heb je magnesium nodig zodat je lichaam de gladde spiertjes kunnen ontspannen. Magnesium werkt ook ontspannend op onze hersenen waardoor we de kans krijgen om ook daar te ontspannen. Dit werkt het beste als je het combineert met ontspanningsoefeningen (mindfullness training bijvoorbeeld).

Calcium
Wees voorzichtig met calcium supplementen. Vooral de supplementen waarbij de calcium in niet goed opneembare vorm aangeboden wordt doet meer schade dan goed. Het zorgt voor verkalking en daarmee bros worden en verharding van de aderen (atherosclerose) met meer kans op scheurtjes en trombose.

Concluderend
Omega3-vetten helpen de celwanden weer flexibel te worden.
Meerdere vitamines spelen een rol in de vethuishouding en in het gezond houden van de vaten. Ze zijn dus belangrijk (vitamine C, D, E).
Magnesium helpt het hart en de vaten met ontspanning.
Medicijnen kunnen ervoor zorgen dat je meer vitaminen nodig hebt.

Waar je op moet letten qua voeding:
Voldoende omega3-vetten eten.
Oppassen met slecht opneembaar calcium.
Matigen (stoppen) met het eten van geraffineerde suikers.
Matigen van dierlijke vetten en eiwitten.
Veel groenten eten, bij voorkeur in elke maaltijd.

Voor een goed en volledig advies, ook over de supplementen, is het goed om een keer een afspraak te maken met een orthomoleculair deskundige. Dat kan ik natuurlijk zijn!